De Kritische Vrienden zijn een nieuwe aanvulling binnen Amarant, ontstaan vanuit het beleidsplan 2026–2030. In dat beleidsplan leggen we de ambitie vast om sociale cohesie te versterken via cultuur. Tijdens dat denkwerk werd het snel duidelijk dat één perspectief niet volstond. Om een meerstemmig cultuurlandschap te bouwen, moeten we actief luisteren, meerdere perspectieven uitnodigen en ruimte maken voor stemmen die we als organisatie nog te weinig horen. Net daarom zijn de Kritische Vrienden ontstaan.
Waarom Kritische Vrienden?
De keuze om met de Kritische Vrienden aan de slag te gaan, vertrekt vanuit een eenvoudige vaststelling: we leven allemaal in systemen die gebouwd zijn op macht en privilege. The wheel of power maakt die structuren zichtbaarin één oogopslag. Hoe dichter iemand staat bij het centrum, hoe meer privileges en kansen die persoon doorgaans heeft, en hoe kleiner de kans op discriminatie. Die dynamiek speelt overal, ook in de culturele sector in België. Denk aan de genderkloof in de kunsten, de ondervertegenwoordiging van diverse profielen in leidinggevende functies, financiële drempels in de vrijetijdssector of het gebrek aan kansen voor mensen met een handicap.
Bij Amarant willen we niet langer wegkijken en beseffen we dat verandering niet ontstaat binnen vier muren. We erkennen onze verantwoordelijkheid en tegelijk onze blinde vlekken. Nieuwe inzichten, kritische vragen en verschillende ervaringen moeten actief binnengebracht worden. Deze methodiek vormt net die ruimte die ons toelaat om meervoudige perspectieven binnen te brengen.
Wat doen de Kritische Vrienden?
De methodiek werkt in drie bewegingen: lokaliseren, experimenteren en beïnvloeden. Telkens vanuit begeleide sessies waar ruimte is voor frictie, nuance en verbinding.
- Lokaliseren gaat over het blootleggen van drempels, noden en kansen. De Kritische Vrienden brengen signalen aan vanuit hun eigen leefwereld, netwerken en ervaringen. Dat kan gaan over actuele thema’s, structurele problemen, onverwachte inzichten of vragen die leven in de samenleving. Kleverige vloeren en glazen plafonds komen hierbij vaak naar boven: systemen die het moeilijker maken voor specifieke groepen om door te groeien of zelfs een eerste stap vooruit te zetten.
- Experimenteren opent een veilige ruimte om nieuwe dingen uit te proberen, kleverige vloeren op te ruimen en glazen plafonds te doorbreken. Via de Kritische Vrienden gaan we op zoek naar andere stemmen, andere methodieken, andere plekken. Experimenteren is de motor van beweging.
- Beïnvloeden vertrekt vanuit de ambitie om beleidsimpact te creëren. Wat we leren van de Kritische Vrienden vertalen we naar concrete acties. Practice what you preach is hier het uitgangspunt. We willen tonen dat het kan, en dat het moet. Niet alleen binnen Amarant, maar binnen de brede culturele sector.
Voor wie?
Iedereen die mee wil nadenken over een meerstemmige, toegankelijke en rechtvaardige cultuursector kan Kritische Vriend worden. Het engagement is volledig vrij: je kiest zelf hoe vaak je wilt deelnemen. Misschien ben je er elke keer bij, misschien duik je af en toe op. Elke vorm van engagement is welkom.
Schrijf je in op de guestlist, ontvang de uitnodigingen en word deel van deze groeiende community!
Hoe ziet een samenkomst eruit?
De ‘gettogethers’ van de Kritische Vrienden vinden plaats op verschillende locaties in Vlaanderen. We vertrekken daarbij vanuit een safer space aanpak* en kiezen bewust voor integraal toegankelijke plekken. Tijdens deze sessies wisselen we ervaringen uit, verzamelen we signalen uit het veld, werken we rond thema’s die leven in de samenleving en bouwen we stap voor stap aan een meerstemmig cultuurlandschap.
De uitwisselingen worden nadien gebundeld op deze webpagina via blogs. Benieuwd naar de verdere ontwikkelingen? Kom dan af en toe eens kijken op deze pagina.
Van hieruit bouwen we verder, bijeenkomst na bijeenkomst, met als doel om structureel bij te dragen aan een cultuursector die breder kijkt, dieper luistert en rechtvaardiger werkt.
Welkom, we zijn blij dat je hier bent.
Team Amarant.
*SAFE(R) SPACE: We proberen een zo veilige mogelijke plek te creëren voor iedereen. Daarom is er geen plaats voor racisme, seksisme, homofobie, transfobie of andere vormen van geweld.
