Grote architectuur is nooit neutraal. Ze wil de toeschouwer een verhaal vertellen, indruk maken en tonen wie de macht heeft en welk beeld een samenleving van zichzelf wil nalaten.
Triomfbogen zijn daarvan een duidelijk voorbeeld. Sinds de Romeinse oudheid vertellen ze een verhaal van overwinning, glorie en eeuwigheid. Ze verheerlijken niet alleen militaire successen, maar maken ook de aanwezigheid en ambitie van heersers zichtbaar in het stadsbeeld. Maar de macht van architectuur gaat verder dan één monument. Ook pleinen, lanen, stadsplannen en monumentale gebouwen kunnen een ideologie uitdragen. Door schaal, symmetrie en ligging kan architectuur gezag en grootsheid uitstralen.
In deze lezing vertrekken we vanuit de Romeinse oorsprong van de triomf: van een ritueel na een overwinning tot een instrument waarmee keizers hun macht en onsterfelijkheid benadrukten. We bekijken hoe niet alleen gebouwen, maar hele steden werden ingezet om de kracht van een rijk te verbeelden.
Deze beeldtaal bleef eeuwenlang voortleven. Machthebbers grepen telkens opnieuw terug naar de Romeinse vormentaal: van monumentale stadsplannen en gebouwen in keizerlijke stijl tot de megalomane projecten van Mussolini en Hitler, die architectuur gebruikten om hun politieke ambities en ideologie zichtbaar te maken.
Ook vandaag blijft architectuur een middel om macht en prestige uit te drukken. De plannen van Trump voor nieuwe monumentale ingrepen in Washington D.C. tonen hoe sterk de verleiding blijft om architectuur in te zetten als symbool van nationale grootsheid. De monumentale as van de stad, met haar verwijzingen naar de Romeinse republiek, maakt duidelijk hoe architectuur onze ideeën over geschiedenis, identiteit en macht kan beïnvloeden.
De macht van architectuur is enorm. Daarom verdient de architectuur van de macht onze aandacht: om kritisch te kijken naar de verhalen die gebouwen en steden ons willen vertellen.
Dit is een online activiteit via het programma Zoom. Je kan die dus volgen van bij je thuis! Enkele dagen op voorhand krijg je via mail de link toegestuurd om deel te nemen. Het kan zijn dat online sessies opgenomen worden – dit gebeurt in overleg met de docent – waarna je de activiteit gedurende een bepaalde periode kan herbekijken op ons digitaal leerplatform. Deze opname is dan een meegenomen extraatje, maar geen basis voor inschrijving. Je deelname aan de online activiteit wordt als goedkeuring gezien voor deze mogelijke opname. Nog niet vertrouwd met Zoom? Dan kan je hier het stappenplan bekijken!
