
Dit najaar kan je in het Snijders&Rockoxhuis terecht voor de allereerste overzichtstentoonstelling ooit gewijd aan het zestiende-eeuwse kunstenaarsgezin Van Hemessen, waarvan één telg met bijzondere glans schitterde: Catharina van Hemessen. In 2027 krijgt ze in de National Gallery in Londen zelfs een tentoonstelling die volledig aan haar werk en leven is gewijd. Reden genoeg voor Fabienne De Meulemeester – gespecialiseerd in vrouwelijke kunstenaars – om deze uitzonderlijke kunstenares onder de loep te nemen.
Het is 1548. In Antwerpen zit een jonge kunstenares achter haar schildersezel. Ze kijkt de toeschouwer recht aan terwijl ze zichzelf schildert. Catharina van Hemessen is amper twintig jaar oud wanneer ze een werk maakt dat uniek is in de kunstgeschiedenis: het vroegst bekende zelfportret waarop een kunstenaar zichzelf tijdens het schilderen afbeeldt. Als vrouw eist ze daarmee op indrukwekkende wijze haar plaats op in een kunstwereld die vrijwel volledig door mannen wordt gedomineerd.
Catharina van Hemessen groeide op in Antwerpen, een van de belangrijkste artistieke centra van de zestiende eeuw. Als dochter van de gerenommeerde schilder Jan Sanders van Hemessen kreeg ze een opleiding in het atelier van haar vader en maakte ze deel uit van een omgeving waarin kunst, handel en internationale contacten samenkwamen. Ze specialiseerde zich vooral in verfijnde portretten, waarin ze met grote aandacht voor detail de identiteit en status van haar opdrachtgevers wist vast te leggen.
Hoewel er maar een beperkt aantal werken van haar bewaard zijn gebleven, getuigen ze van haar technische virtuositeit en haar zelfbewuste kunstenaarschap. Haar oeuvre werpt een bijzonder licht op de positie van vrouwelijke kunstenaars in de renaissance en nodigt uit om de rol van vrouwen in de kunstgeschiedenis opnieuw te bekijken.
Dit is een online activiteit via het programma Zoom. Je kan die dus volgen van bij je thuis! Enkele dagen op voorhand krijg je via mail de link toegestuurd om deel te nemen. Het kan zijn dat online sessies opgenomen worden – dit gebeurt in overleg met de docent – waarna je de activiteit gedurende een bepaalde periode kan herbekijken op ons digitaal leerplatform. Deze opname is dan een meegenomen extraatje, maar geen basis voor inschrijving. Je deelname aan de online cursus wordt als goedkeuring gezien voor deze mogelijke opname. Nog niet vertrouwd met Zoom? Dan kan je hier het stappenplan bekijken!
