| De cultus van het besloten hof Begijnen en begijnhoven in de zuidelijke Nederlanden.  |
Het begijnhof, nu UNESCO-Werelderfgoed, is een uniek fenomeen in de lage landen. Het lijken wel ommuurde woonwijken, maar het waren aanvankelijk niet de stille oases van rust die men er nu zo vaak mee associeert. Er woonden honderden begijnen die heel bedrijvig waren. Stad in de stad - vaak met monumentale poorten afgesloten en beheerd door ‘de grote dame’ - vormde het begijnhof zowel op administratief, economisch als religieus vlak, een geheel.
In de voormiddag onderzoeken we waar de begijnen vandaan komen. Waren ze gewoon het resultaat van een demografisch vrouwenoverschot tussen de 10de en de 13de eeuw? Of was het een beweging van vrome vrouwen die - als protest tegen de wijdverbreide corruptie en het wangedrag van veel leden van de kerkelijke hiërarchische rangen - terugwilden naar de oorspronkelijke evangelische boodschap? In elk geval vinden we in de 12de eeuw een toenemend aantal vrouwen die zowel het huwelijk als het klooster afwijzen, om alleen, of met enkele geestesverwanten een religieus leven te leiden. Ze bewogen zich vrij onder het volk, verbonden zich niet tot een orde, en werden daarom ‘ongedisciplineerde begijnen’ genoemd. Vanaf de 13de eeuw verdacht de kerk hen van ketterij en opeenvolgende pausen stuurden de inquisitie op hen af. In 1311 vaardigde paus Clemens V een bul uit waarbij de begijnen en begaarden als ketters veroordeeld werden.
Toch wisten de begijnen in onze gewesten te overleven, dit in tegenstelling tot andere regio’s waar ze nog korte tijd bestonden, om dan volledig te verdwijnen.
In de namiddag bezoeken we het Sint-Elisabethbegijnhof, het begijnhof in Sint-Amandsberg en het begijnhof Onze-Lieve-Vrouw-ter-Hoye.
Docent
Dominique Dumon
Cursusplaatsen
Gent
De Cirk
Zebrastraat 34
CODE 1351/9027
1 woensdag van 10:00 tot 12:30 uur en van 14:00 tot 18:00 uur - 18/08/2010
Cursusgeld
23,50 eur • 22,50 eur (-26/+60) • 20,00 eur (leden)
 |